(83) سوره مطففین این سوره در“مکه”نازل شده و دارای 36 آیه است
اشاره
ص: 239
محتوای سوره مطففین
در اینکه این سوره در مکه نازل شده یا در مدینه؟ در میان مفسران گفتگو است.
شان نزولی نشان می دهد که آیات آغاز این سوره که درباره کم فروشان سخن می گوید ناظر به افرادی است که در“مدینه”به این کار کثیف مشغول بودند.
ولی لحن دیگر آیات این سوره شباهت زیادی با سوره های مکی دارد که در آیاتی کوتاه و پر طنین از رستاخیز و حوادث قیامت خبر می دهد، مخصوصا آیات اواخر این سوره که بیانگر استهزای کفار نسبت به مسلمانان است نیز تناسب زیادی با محیط مکه دارد که مؤمنان در اقلیت بودند و کفار در اکثریت قاطع.
و شاید به همین دلیل است که بعضی قسمتی از سوره را“مکی”و قسمتی را “مدنی”می دانند ولی روی هم رفته این سوره به سوره های مکی شبیه تر است.
به هر حال بحثهای این سوره بر پنج محور دور می زند:
1-هشدار و تهدید شدیدی نسبت به کم فروشان.
2-اشاره به این مطلب که گناهان بزرگ از عدم ایمان راسخ به رستاخیز سر چشمه می گیرد.
3-بخشی از سر نوشت“فجار”در آن روز بزرگ.
4-قسمتی از مواهب عظیم و نعمتهای روح پرور نیکوکاران در بهشت.
ص: 240
5-اشاره ای به استهزای جاهلانه کافران نسبت به مؤمنان و معکوس شدن این کار در قیامت.
***
فضیلت تلاوت این سوره
در حدیثی از پیغمبر اکرم ص می خوانیم: من قرأ سوره“المطففین” سقاه اللّٰه من الرحیق المختوم یوم القیامه: “هر کس سوره مطففین را بخواند خدا او را از شراب طهور زلال و خالص که دست احدی به آن نرسیده است در آن روز سیراب می کند” 1. و در حدیثی از امام صادق ع آمده است: من قرأ فی فرائضه“ویل للمطففین”اعطاه الامن یوم القیامه من النار، و لم تره، و لم یرها. .. : “هر کس در نمازهای فریضه خود سوره مطففین را بخواند خداوند امنیت از عذاب دوزخ را در قیامت به او عطا می کند، نه آتش دوزخ او را می بیند و نه او آتش دوزخ را” 2پیدا است، اینهمه ثواب و فضیلت و برکت برای کسی است که خواندن آن را مقدمه ای برای عمل قرار دهد.
ص: 241
سوره مطففین