سوره انفال از سوره های مدنی است و دارای 75 آیه است
اشاره
ص: 75
ص: 76
سوره انفال دور نما و فشرده مباحث این سوره
در هفتاد و پنج آیه ای که در سوره“انفال”وجود دارد مباحث بسیار مهمی مطرح شده است:
نخست اشاره به بخش مهمی از مسائل مالی اسلام از جمله“انفال”و“غنائم” که پشتوانه مهمی برای“بیت المال”محسوب می گردد، شده است.
سپس مباحث دیگری مانند:
صفات و امتیازات مؤمنان واقعی، و داستان جنگ بدر، یعنی نخستین برخورد مسلحانه مسلمانان با دشمنان، و حوادث عجیب و عبرت انگیزی که در این جنگ واقع شد.
قسمت قابل ملاحظه ای از احکام جهاد و وظائف مسلمانان در برابر حملات پی گیر دشمن.
جریان پیامبر ص و داستان آن شب تاریخی هجرت (لیله المبیت) .
وضع مشرکان و خرافات آنها قبل از اسلام.
چگونگی ضعف و ناتوانی مسلمانان در آغاز کار و سپس تقویت آنها در پرتو اسلام.
حکم خمس و چگونگی تقسیم آن.
لزوم آمادگی رزمی و سیاسی و اجتماعی برای جهاد در هر زمان و مکان.
برتری نیروهای معنوی مسلمانان بر دشمن علی رغم کمبود ظاهری نفرات آنها.
حکم اسیران جنگی و طرز رفتار با آنها.
ص: 77
هجرت کنندگان و آنها که هجرت نکرده اند.
مبارزه و در گیری با منافقان و راه شناخت آنها و بالآخره یک سلسله مسائل اخلاقی و اجتماعی سازنده دیگر.
به همین دلیل جای تعجب نیست که در پاره ای از روایات که در فضیلت تلاوت این سوره وارد شده، مانند روایتی که از امام صادق ع به ما رسیده می خوانیم که فرمود:
من قرء الانفال و برائه فی کل شهر لم یدخله نفاق ابدا و کان من شیعه امیر المؤمنین ع حقا و یاکل یوم القیامه من موائد الجنه معهم حتی یفرغ الناس من الحساب.
“کسی که سوره”انفال“و”برائت“را در هر ماه بخواند، هرگز روح نفاق در وجود او وارد نخواهد شد و از پیروان حقیقی امیر مؤمنان علی ع خواهد بود و در روز رستاخیز از مائده های بهشتی با آنها بهره می گیرد، تا مردم از حساب خویش فارغ شوند” (1) .
(1)
زیرا همانطور که سابقا هم اشاره شد فضائل سوره های قرآن و پاداش های بزرگی که به تلاوت کنندگان وعده داده شده تنها در پرتو خواندن الفاظ آن به دست نمی آید بلکه خواندن مقدمه ای است برای اندیشه، و اندیشه وسیله ای است برای فهم، و فهم مقدمه ای است برای عمل، و از آنجا که در سوره انفال و برائت صفات منافقان و همچنین مؤمنان راستین تشریح شده آنها که آن را بخوانند و در زندگی خود پیاده کنند هیچگاه گرفتار روح نفاق نخواهند شد و همچنین از آنجا که در این دو سوره به صفات مجاهدان راستین و گوشه ای از فداکاری های سرور مجاهدان علی ع اشاره شده آنها که محتویات این دو سوره را درک و اجرا نمایند از شیعیان راستین امیر مؤمنان ع خواهند بود.
ص: 78
1- 1) تفسیر مجمع البیان ذیل آیه.