[سوره الأنعام (6) : آیه 121]
اشاره
وَ لاٰ تَأْکُلُوا مِمّٰا لَمْ یُذْکَرِ اِسْمُ اَللّٰهِ عَلَیْهِ وَ إِنَّهُ لَفِسْقٌ وَ إِنَّ اَلشَّیٰاطِینَ لَیُوحُونَ إِلیٰ أَوْلِیٰائِهِمْ لِیُجٰادِلُوکُمْ وَ إِنْ أَطَعْتُمُوهُمْ إِنَّکُمْ لَمُشْرِکُونَ (121)
ترجمه:
121-و از آنچه نام خدا بر آن برده نشده نخورید و این کار گناه است، و شیاطین به دوستان خود مطالبی مخفیانه القا می کنند تا با شما به مجادله برخیزند و اگر از آنها اطاعت کنید شما هم مشرک خواهید بود!
تفسیر:
در آیات گذشته روی جنبه مثبت مساله یعنی خوردن از گوشتهای حلال تکیه شده بود، ولی در این آیه-برای تاکید هر چه بیشتر-روی جنبه منفی و مفهوم آن تکیه نموده و می گوید: “از گوشتهایی که نام خدا به هنگام ذبح بر آنها برده نشده است نخورید” (وَ لاٰ تَأْکُلُوا مِمّٰا لَمْ یُذْکَرِ اسْمُ اللّٰهِ عَلَیْهِ) .
سپس با یک جمله کوتاه مجددا این عمل را محکوم کرده می گوید:
“این کار فسق و گناه و خروج از راه و رسم بندگی و اطاعت فرمان خدا است” (وَ إِنَّهُ لَفِسْقٌ) .
و برای اینکه بعضی از مسلمانان ساده دل تحت تاثیر وسوسه های شیطانی آنها قرار نگیرند اضافه می کند: “شیاطین مطالب وسوسه انگیزی به طور مخفیانه به دوستان خود القا می کنند، تا با شما به مجادله برخیزند (وَ إِنَّ الشَّیٰاطِینَ لَیُوحُونَ إِلیٰ أَوْلِیٰائِهِمْ لِیُجٰادِلُوکُمْ) .
ولی به هوش باشید”اگر تسلیم وسوسه های آنها شوید شما هم در صف مشرکان قرار خواهید گرفت“ (وَ إِنْ أَطَعْتُمُوهُمْ إِنَّکُمْ لَمُشْرِکُونَ) .
این مجادله و وسوسه شاید اشاره به همان منطقی باشد که مشرکان به یکدیگر القا می کردند (و بعضی گفته اند مشرکان عرب آن را از مجوسیان آموخته بودند)
ص: 422
که اگر ما گوشت حیوان مرده را می خوریم به خاطر آن است که خدا آن را کشته و از حیوانی که ما می کشیم بهتر است یعنی نخوردن مردار یک نوع بی اعتنایی به کار خدا است!.
غافل از آنکه آنچه به مرگ طبیعی می میرد علاوه بر اینکه غالبا بیمار است، سر بریده نیست و خونهای کثیف در لابلای گوشتهای آن می مانند و می میرند و فاسد می شوند و گوشت را هم آلوده و فاسد می کنند، به همین دلیل خداوند دستور داده تنها از گوشت حیواناتی بخورند که با شرایط خاصی ذبح شده و خون آن بیرون ریخته است.
ضمنا از این آیات استفاده می شود که ذبیحه های غیر اسلامی حرام است، زیرا-علاوه بر جهات دیگر-آنها به هنگام ذبح مقید به بردن نام خدا بر آن نیستند.
ص: 423