[سوره الأنعام (6) : آیات 133 تا 135]
اشاره
وَ رَبُّکَ اَلْغَنِیُّ ذُو اَلرَّحْمَهِ إِنْ یَشَأْ یُذْهِبْکُمْ وَ یَسْتَخْلِفْ مِنْ بَعْدِکُمْ مٰا یَشٰاءُ کَمٰا أَنْشَأَکُمْ مِنْ ذُرِّیَّهِ قَوْمٍ آخَرِینَ (133) إِنَّ مٰا تُوعَدُونَ لَآتٍ وَ مٰا أَنْتُمْ بِمُعْجِزِینَ (134) قُلْ یٰا قَوْمِ اِعْمَلُوا عَلیٰ مَکٰانَتِکُمْ إِنِّی عٰامِلٌ فَسَوْفَ تَعْلَمُونَ مَنْ تَکُونُ لَهُ عٰاقِبَهُ اَلدّٰارِ إِنَّهُ لاٰ یُفْلِحُ اَلظّٰالِمُونَ (135)
ترجمه:
133-و پروردگارت بی نیاز و مهربان است (بنا بر این درباره کسی ظلم و ستم نمی کند بلکه اینها نتیجه اعمال خود را می گیرند) اگر بخواهد همه شما را می برد و بعد از شما بجای شما هر چه بخواهد (و هر کس را بخواهد) جانشین می سازد همانطور که شما را از نسل اقوام دیگری به وجود آورد.
134-آنچه به شما وعده داده می شود، می آید و شما نمی توانید (خدا را) ناتوان سازید (و از عدالت و کیفر او فرار کنید) .
135-بگو ای جمعیت!هر کار در قدرت دارید بکنید!من (هم به وظیفه خود) عمل می کنم، اما به زودی خواهید دانست چه کسی سرانجام نیک خواهد داشت (و پیروزی با چه کسی است اما) به طور مسلم ظالمان رستگار نخواهند شد.
تفسیر:
آیه اول در واقع استدلالی است برای آنچه در آیات پیش در زمینه عدم ظلم پروردگار بیان شد، آیه می گوید“پروردگار تو، هم بی نیاز است، و هم رحیم و مهربان”بنا بر این دلیلی ندارد که بر کسی کوچکترین ستم روا دارد زیرا کسی ستم می کند که یا نیازمند باشد یا خشن و سنگدل (وَ رَبُّکَ الْغَنِیُّ ذُو الرَّحْمَهِ) .
ص: 446
بعلاوه نه نیازی به اطاعت شما دارد و نه بیمی از گناهانتان زیرا“اگر بخواهد همه شما را می برد و به جای شما کسان دیگری را که بخواهد جانشین می سازد همانطور که شما را از دودمان انسانهای دیگری که در بسیاری از صفات با شما متفاوت بودند آفرید” (إِنْ یَشَأْ یُذْهِبْکُمْ وَ یَسْتَخْلِفْ مِنْ بَعْدِکُمْ مٰا یَشٰاءُ کَمٰا أَنْشَأَکُمْ مِنْ ذُرِّیَّهِ قَوْمٍ آخَرِینَ) .
بنا بر این، او هم بی نیاز و هم مهربان و هم قادر بر هر چیز است با اینحال تصور ظلم درباره او ممکن نیست.
* و با توجه به قدرت بی پایان او روشن است که: “آنچه به شما در زمینه رستاخیز و پاداش و کیفر وعده داده، خواهد آمد و کمترین تخلفی در آن نیست” (إِنَّ مٰا تُوعَدُونَ لَآتٍ) . “و شما هرگز نمی توانید از قلمرو حکومت او خارج شوید و از پنجه عدالت او فرار کنید” (وَ مٰا أَنْتُمْ بِمُعْجِزِینَ) (1) . (1) * سپس به پیامبر دستور می دهد که“آنها را تهدید کرده بگوید: ای جمعیت هر کار از دستتان ساخته است انجام دهید من هم آنچه خدا به من دستور داده انجام خواهم داد، اما به زودی خواهید دانست سرانجام نیک و پیروزی نهایی با کیست، اما به طور مسلم ظالمان و ستمگران پیروز نخواهند شد و روی سعادت را نخواهند دید (قُلْ یٰا قَوْمِ اعْمَلُوا عَلیٰ مَکٰانَتِکُمْ إِنِّی عٰامِلٌ فَسَوْفَ تَعْلَمُونَ مَنْ تَکُونُ لَهُ عٰاقِبَهُ الدّٰارِ إِنَّهُ لاٰ یُفْلِحُ الظّٰالِمُونَ) .
ص: 447
1- 1) “معجزین”از ماده”اعجاز“یعنی دیگری را ناتوان ساختن، آیه می گوید شما نمی توانید خداوند را از بعث در قیامت و اجرای عدالت عاجز سازید و به تعبیر دیگر نمی توانید در برابر قدرت او مقاومت کنید.
در اینجا بار دیگر می بینیم که بجای”کفر“تعبیر به”ظلم“شده و این نشان می دهد که کفر و انکار حق یک نوع ظلم آشکار است، ظلمی به خویشتن و ظلمی به جامعه، و از آنجا که ظلم بر خلاف عدالت عمومی جهان آفرینش است سرانجام محکوم به شکست خواهد بود.