My DokuWiki

(3) سوره آل عمران این سوره در“مدینه”نازل شده و دارای 200 آیه است.

اشاره

ص: 407

فضیلت تلاوت این سوره:

در حدیثی از پیامبر اکرم ص می خوانیم:

من قرء سوره آل عمران اعطی بکل آیه منها امانا علی جسر جهنم: “هر کس سوره آل عمران را بخواند به تعداد آیات آن، امانی بر پل دوزخ به او می دهند” (1) .

(1)

و در حدیثی از امام صادق ع می خوانیم:

من قرء البقره و آل عمران جاءا یوم القیامه یظلانه علی رأسه مثل الغمامتین: “کسی که سوره بقره و آل عمران را بخواند، در روز قیامت همچون دو ابر بر سر او سایه می افکنند” (2) .

(2)

محتوای سوره:

به گفته بعضی از مفسران مشهور، به نظر می رسد که این سوره در خلال سالهای جنگ بدر و جنگ احد (سالهای دوم و سوم هجرت) نازل شده است و بخشی از طوفانی ترین دورانهای زندگی مسلمین را در صدر اسلام منعکس می کند (3) . روی هم رفته محورهای اصلی بحثهای این سوره، محورهای زیر است: 1-بخش مهمی از آن از توحید و صفات خداوند و معاد و معارف اسلامی بحث می کند. 2-بخش دیگری پیرامون جهاد و دستورات مهم و ظریفی در این زمینه و همچنین درسهای عبرتی که در دو غزوه مهم اسلامی (بدر و احد) بود سخن می گوید، و همچنین شرح امدادهای الهی نسبت به مؤمنان و حیات جاویدان شهیدان راه خدا. 3-در قسمتی از این سوره، به یک سلسله احکام اسلامی در زمینه لزوم وحدت صفوف مسلمین و خانه کعبه و فریضه حج و امر به معروف و نهی از منکر و تولی و تبری (دوستی با دوستان حق و دشمنی با دشمنان حق) و مساله امانت، و انفاق در راه خدا و ترک دروغ و مقاومت و پایمردی در مقابل دشمن و صبر و شکیبایی در مقابل مشکلات و آزمایشهای مختلف الهی و ذکر خداوند در هر حال، اشارات پر معنایی شده است. 4-برای تکمیل این بحثها، بخشی از تاریخ انبیاء از جمله: آدم و نوح و ابراهیم و موسی و عیسی و سایر انبیاء ع و داستان مریم و مقامات این زن بزرگ و توطئه های پیروان متمرد حضرت موسی ع و مسیح ع در برابر اسلام، نیز ذکر شده است. مطالب این سوره چنان به هم مربوط و هماهنگ است که گویی همه آنها یک جا نازل شده است.

(3)

ص: 408

1- 1) مجمع البیان، جلد 1 و 2 صفحه 405.

2- 2) نور الثقلین، جلد 1 صفحه 309.

3- 3) در آیه 13 اشاره کوتاهی به“جنگ بدر”شده و از آیه 121 تا 128 اشارات بیشتری هم به غزوه بدر و هم احد، آمده است، و در آیات 139 تا 144 باز این مساله را تعقیب می کند و در آیات بعد از آن نیز اشاراتی به آن دارد.

در حدیثی از پیامبر اکرم ص می خوانیم:

من قرء سوره آل عمران اعطی بکل آیه منها امانا علی جسر جهنم: “هر کس سوره آل عمران را بخواند به تعداد آیات آن، امانی بر پل دوزخ به او می دهند” 1.

و در حدیثی از امام صادق ع می خوانیم:

من قرء البقره و آل عمران جاءا یوم القیامه یظلانه علی رأسه مثل الغمامتین: “کسی که سوره بقره و آل عمران را بخواند، در روز قیامت همچون دو ابر بر سر او سایه می افکنند” 2.

محتوای سوره:

به گفته بعضی از مفسران مشهور، به نظر می رسد که این سوره در خلال سالهای جنگ بدر و جنگ احد (سالهای دوم و سوم هجرت) نازل شده است و بخشی از طوفانی ترین دورانهای زندگی مسلمین را در صدر اسلام منعکس می کند 3. روی هم رفته محورهای اصلی بحثهای این سوره، محورهای زیر است: 1-بخش مهمی از آن از توحید و صفات خداوند و معاد و معارف اسلامی بحث می کند. 2-بخش دیگری پیرامون جهاد و دستورات مهم و ظریفی در این زمینه و همچنین درسهای عبرتی که در دو غزوه مهم اسلامی (بدر و احد) بود سخن می گوید، و همچنین شرح امدادهای الهی نسبت به مؤمنان و حیات جاویدان شهیدان راه خدا. 3-در قسمتی از این سوره، به یک سلسله احکام اسلامی در زمینه لزوم وحدت صفوف مسلمین و خانه کعبه و فریضه حج و امر به معروف و نهی از منکر و تولی و تبری (دوستی با دوستان حق و دشمنی با دشمنان حق) و مساله امانت، و انفاق در راه خدا و ترک دروغ و مقاومت و پایمردی در مقابل دشمن و صبر و شکیبایی در مقابل مشکلات و آزمایشهای مختلف الهی و ذکر خداوند در هر حال، اشارات پر معنایی شده است. 4-برای تکمیل این بحثها، بخشی از تاریخ انبیاء از جمله: آدم و نوح و ابراهیم و موسی و عیسی و سایر انبیاء ع و داستان مریم و مقامات این زن بزرگ و توطئه های پیروان متمرد حضرت موسی ع و مسیح ع در برابر اسلام، نیز ذکر شده است. مطالب این سوره چنان به هم مربوط و هماهنگ است که گویی همه آنها یک جا نازل شده است.

***

ص:

1. آیات 1 تا 4
2. آیات 5 تا 6
3. آیه 7
4. آیات 8 تا 9
5. آیات 10 تا 11
6. آیه 12
7. آیه 13
8. آیه 14
9. آیات 15 تا 17
10. آیه 18
11. آیه 19
12. آیه 20
13. آیات 21 تا 22
14. آیات 23 تا 25
15. آیات 26 تا 27
16. آیه 28
17. آیه 29
18. آیه 30
19. آیات 31 تا 32
20. آیات 33 تا 34
21. آیات 35 تا 36
22. آیه 37
23. آیات 38 تا 40
24. آیه 41
25. آیات 42 تا 43
26. آیه 44
27. آیات 45 تا 46
28. آیه 47
29. آیات 48 تا 49
30. آیات 50 تا 51
31. آیات 52 تا 54
32. آیه 55
33. آیات 56 تا 58
34. آیات 59 تا 60
35. آیه 61
36. آیات 62 تا 63
37. آیه 64
38. آیات 65 تا 68
39. آیه 69
40. آیات 70 تا 71
41. آیات 72 تا 74
42. آیات 75 تا 76
43. آیه 77
44. آیه 78
45. آیات 79 تا 80
46. آیات 81 تا 82
47. آیات 83 تا 85
48. آیات 86 تا 89
49. آیات 90 تا 91
50. آیه 92
51. آیات 93 تا 95
52. آیات 96 تا 97
53. آیات 98 تا 101
54. آیات 102 تا 103
55. آیات 104 تا 105
56. آیات 106 تا 107
57. آیات 108 تا 109
58. آیه 110
59. آیات 111 تا 112
60. آیات 113 تا 115
61. آیات 116 تا 117
62. آیات 118 تا 120
63. آیات 121 تا 122
64. آیات 123 تا 127
65. آیه 128
66. آیه 129
67. آیات 130 تا 132
68. آیات 133 تا 136
69. آیات 137 تا 138
70. آیات 139 تا 143
71. آیات 144 تا 145
72. آیات 146 تا 148
73. آیات 149 تا 151
74. آیات 152 تا 154
75. آیه 155
76. آیات 156 تا 158
77. آیات 159 تا 160
78. آیه 161
79. آیات 162 تا 163
80. آیه 164
81. آیه 165
82. آیات 166 تا 167
83. آیه 168
84. آیات 169 تا 171
85. آیات 172 تا 174
86. آیه 175
87. آیات 176 تا 177
88. آیه 178
89. آیه 179
90. آیه 180
91. آیات 181 تا 182
92. آیات 183 تا 184
93. آیه 185
94. آیه 186
95. آیه 187
96. آیات 188 تا 189
97. آیات 190 تا 194
98. آیه 195
99. آیات 196 تا 198
100. آیه 199
101. آیه 200