سوره نساء مدنی -177 آیه

اشاره

ص: 239

ص: 240

سوره نساء قبل از ورود در تفسیر آیات این سوره یادآوری چند نکته لازم است:

1-محل نزول سوره نساء

تمام آیات این سوره (به استثنای آیه 58 طبق نقل بعضی از مفسران) در مدینه نازل شده است و از نظر ترتیب نزول بعد از سوره"ممتحنه"قرار دارد.

زیرا میدانیم ترتیب کنونی سوره های قرآن مطابق ترتیب نزول سوره ها نیست یعنی بسیاری از سوره هایی که در مکه نازل شده در آخر قرآن قرار دارد و بسیاری از سوره هایی که در مدینه نازل شده است در اوائل قرآن قرار گرفته. البته همانطور که در آغاز جلد اول گفتیم مدارکی در دست است که جمع آوری سوره های قرآن به شکل کنونی در زمان خود پیغمبر ص واقع شده بنا بر این به هنگام جمع آوری قرآن شخص پیامبر ص به دلائل مختلفی از جمله اهمیت مطالب، و ترتیب طبیعی آنها، دستور داده است که سوره ها را بر طبق وضعی که الان می بینیم ترتیب دهند، که نخستین آنها سوره"حمد"و آخرین آنها سوره"الناس"است بدون اینکه کلمه و یا حتی حرفی از آیات و یا سوره ها کم و یا زیاد شود.

این سوره از نظر تعداد کلمات و حروف، طولانی ترین سوره های قرآن بعد از سوره"البقره"است و دارای 177 آیه میباشد و نظر به اینکه بحث های فراوانی در مورد احکام و حقوق زنان در آن طرح شده به سوره"نساء"نامیده شده است.

ص: 241

2-محتویات این سوره

همانطور که گفتیم این سوره در مدینه نازل شده، یعنی به هنگامی که پیامبر ص دست در کار تاسیس حکومت اسلامی و ایجاد یک جامعه سالم انسانی بود، به- همین دلیل بسیاری از قوانینی که در سالم سازی جامعه مؤثر است در این سوره نازل شده است. از طرفی چون افرادی که تار و پود این جامعه نو پا را تشکیل می دادند، افراد بت پرست دیروز با آن همه آلودگی های دوران جاهلیت بوده اند، لذا باید قبل از هر چیز رسوبات گذشته را از مغز و روح آنها بیرون ساخت و به جای آن قوانین و برنامه هایی که برای نوسازی یک جامعه فرسوده لازم است قرار داد بطور کلی بحث های مختلفی که در این سوره می خوانیم عبارتند از: 1-دعوت به ایمان و عدالت و قطع رابطه دوستانه با دشمنان سرسخت. 2-قسمتی از سرگذشت پیشینیان برای آشنایی هر چه بیشتر به سرنوشت جامعه های ناسالم. 3-حمایت از کسانی که نیازمند به کمک هستند، مانند یتیمان، و دستورهای لازم برای نگاهداری و مراقبت از حقوق آنها. 4-قانون ارث بر اساس یک روش طبیعی و عادلانه در برابر شکل بسیار زننده ای که در آن زمان داشت و به بهانه های مختلفی افراد ضعیف را محروم می ساختند. 5-قوانین مربوط به ازدواج و برنامه هایی برای حفظ عفت عمومی. 6-قوانین کلی برای حفظ اموال عمومی. 7-کنترل و نگهداری و بهسازی نخستین واحد اجتماع یعنی محیط خانواده. 8-حقوق و وظائف متقابل افراد جامعه در برابر یکدیگر. 9-معرفی دشمنان جامعه اسلامی و بیدار باش به مسلمانان در برابر آنها. 10-حکومت اسلامی و لزوم اطاعت از رهبر چنین حکومتی. 11-تشویق مسلمانان به مبارزه با دشمنان شناخته شده. 12-معرفی دشمنانی که احیانا فعالیت های زیر زمینی داشتند. 13-اهمیت هجرت و لزوم آن به هنگام روبرو شدن با یک جامعه فاسد و غیر قابل نفوذ. 14-مجددا بحث هایی در باره ارث و لزوم تقسیم ثروت های متراکم شده در میان وارثان.

3-فضیلت تلاوت این سوره

پیامبر اسلام طبق روایتی فرمود: "هر کس سوره نساء را بخواند گویا به اندازه هر مسلمانی که طبق مفاد این سوره ارث میبرد، در راه خدا انفاق کرده است و همچنین پاداش کسی را که برده ای را آزاد کرده به او میدهند". بدیهی است در این روایت و در تمام روایات مشابه آن، منظور تنها خواندن آیات نیست بلکه خواندن، مقدمه ای است برای فهم و درک، و آن نیز به نوبه خود مقدمه ای است برای پیاده ساختن آن در زندگی فردی و اجتماعی، و مسلم است که اگر مسلمانان از مفاد آیات این سوره در زندگی خود الهام بگیرند همه این پاداشها را علاوه بر نتائج دنیوی آن خواهند داشت.

ص: 242

تمام آیات این سوره (به استثنای آیه 58 طبق نقل بعضی از مفسران) در مدینه نازل شده است و از نظر ترتیب نزول بعد از سوره"ممتحنه"قرار دارد.

زیرا میدانیم ترتیب کنونی سوره های قرآن مطابق ترتیب نزول سوره ها نیست یعنی بسیاری از سوره هایی که در مکه نازل شده در آخر قرآن قرار دارد و بسیاری از سوره هایی که در مدینه نازل شده است در اوائل قرآن قرار گرفته. البته همانطور که در آغاز جلد اول گفتیم مدارکی در دست است که جمع آوری سوره های قرآن به شکل کنونی در زمان خود پیغمبر ص واقع شده بنا بر این به هنگام جمع آوری قرآن شخص پیامبر ص به دلائل مختلفی از جمله اهمیت مطالب، و ترتیب طبیعی آنها، دستور داده است که سوره ها را بر طبق وضعی که الان می بینیم ترتیب دهند، که نخستین آنها سوره"حمد"و آخرین آنها سوره"الناس"است بدون اینکه کلمه و یا حتی حرفی از آیات و یا سوره ها کم و یا زیاد شود.

این سوره از نظر تعداد کلمات و حروف، طولانی ترین سوره های قرآن بعد از سوره"البقره"است و دارای 177 آیه میباشد و نظر به اینکه بحث های فراوانی در مورد احکام و حقوق زنان در آن طرح شده به سوره"نساء"نامیده شده است.

ص: 


  -[[nemoone:نساء:آیه_1|آیه 1]]
  -[[nemoone:نساء:آیه_2|آیه 2]]
  -[[nemoone:نساء:آیه_3|آیه 3]]
  -[[nemoone:نساء:آیه_4|آیه 4]]
  -[[nemoone:نساء:آیات_5_تا_6|آیات 5 تا 6]]
  -[[nemoone:نساء:آیه_7|آیه 7]]
  -[[nemoone:نساء:آیه_8|آیه 8]]
  -[[nemoone:نساء:آیه_9|آیه 9]]
  -[[nemoone:نساء:آیه_10|آیه 10]]
  -[[nemoone:نساء:آیات_11_تا_12|آیات 11 تا 12]]
  -[[nemoone:نساء:آیات_13_تا_14|آیات 13 تا 14]]
  -[[nemoone:نساء:آیات_15_تا_16|آیات 15 تا 16]]
  -[[nemoone:نساء:آیات_17_تا_18|آیات 17 تا 18]]
  -[[nemoone:نساء:آیه_19|آیه 19]]
  -[[nemoone:نساء:آیات_20_تا_21|آیات 20 تا 21]]
  -[[nemoone:نساء:آیه_22|آیه 22]]
  -[[nemoone:نساء:آیه_23|آیه 23]]
  -[[nemoone:نساء:آیه_24|آیه 24]]
  -[[nemoone:نساء:آیه_25|آیه 25]]
  -[[nemoone:نساء:آیات_26_تا_28|آیات 26 تا 28]]
  -[[nemoone:نساء:آیات_29_تا_30|آیات 29 تا 30]]
  -[[nemoone:نساء:آیه_31|آیه 31]]
  -[[nemoone:نساء:آیه_32|آیه 32]]
  -[[nemoone:نساء:آیه_33|آیه 33]]
  -[[nemoone:نساء:آیه_34|آیه 34]]
  -[[nemoone:نساء:آیه_35|آیه 35]]
  -[[nemoone:نساء:آیه_36|آیه 36]]
  -[[nemoone:نساء:آیات_37_تا_39|آیات 37 تا 39]]
  -[[nemoone:نساء:آیه_40|آیه 40]]
  -[[nemoone:نساء:آیات_41_تا_42|آیات 41 تا 42]]
  -[[nemoone:نساء:آیه_43|آیه 43]]
  -[[nemoone:نساء:آیات_44_تا_45|آیات 44 تا 45]]
  -[[nemoone:نساء:آیه_46|آیه 46]]
  -[[nemoone:نساء:آیه_47|آیه 47]]
  -[[nemoone:نساء:آیه_48|آیه 48]]
  -[[nemoone:نساء:آیات_49_تا_50|آیات 49 تا 50]]
  -[[nemoone:نساء:آیات_51_تا_52|آیات 51 تا 52]]
  -[[nemoone:نساء:آیات_53_تا_55|آیات 53 تا 55]]
  -[[nemoone:نساء:آیات_56_تا_57|آیات 56 تا 57]]
  -[[nemoone:نساء:آیه_58|آیه 58]]
  -[[nemoone:نساء:آیه_59|آیه 59]]
  -[[nemoone:نساء:آیه_60|آیه 60]]
  -[[nemoone:نساء:آیات_61_تا_63|آیات 61 تا 63]]
  -[[nemoone:نساء:آیه_64|آیه 64]]
  -[[nemoone:نساء:آیه_65|آیه 65]]
  -[[nemoone:نساء:آیات_66_تا_68|آیات 66 تا 68]]
  -[[nemoone:نساء:آیات_69_تا_70|آیات 69 تا 70]]
  -[[nemoone:نساء:آیه_71|آیه 71]]
  -[[nemoone:نساء:آیات_72_تا_73|آیات 72 تا 73]]
  -[[nemoone:نساء:آیه_74|آیه 74]]
  -[[nemoone:نساء:آیه_75|آیه 75]]
  -[[nemoone:نساء:آیه_76|آیه 76]]
  -[[nemoone:نساء:آیه_77|آیه 77]]
  -[[nemoone:نساء:آیات_78_تا_79|آیات 78 تا 79]]
  -[[nemoone:نساء:آیات_80_تا_81|آیات 80 تا 81]]
  -[[nemoone:نساء:آیه_82|آیه 82]]
  -[[nemoone:نساء:آیه_83|آیه 83]]
  -[[nemoone:نساء:آیه_84|آیه 84]]
  -[[nemoone:نساء:آیه_85|آیه 85]]
  -[[nemoone:نساء:آیه_86|آیه 86]]
  -[[nemoone:نساء:آیه_87|آیه 87]]
  -[[nemoone:نساء:آیه_88|آیه 88]]
  -[[nemoone:نساء:آیه_89|آیه 89]]
  -[[nemoone:نساء:آیه_90|آیه 90]]
  -[[nemoone:نساء:آیه_91|آیه 91]]
  -[[nemoone:نساء:آیه_92|آیه 92]]
  -[[nemoone:نساء:آیه_93|آیه 93]]
  -[[nemoone:نساء:آیه_94|آیه 94]]
  -[[nemoone:نساء:آیات_95_تا_96|آیات 95 تا 96]]
  -[[nemoone:نساء:آیات_97_تا_99|آیات 97 تا 99]]
  -[[nemoone:نساء:آیه_100|آیه 100]]
  -[[nemoone:نساء:آیه_101|آیه 101]]
  -[[nemoone:نساء:آیه_102|آیه 102]]
  -[[nemoone:نساء:آیه_103|آیه 103]]
  -[[nemoone:نساء:آیه_104|آیه 104]]
  -[[nemoone:نساء:آیات_105_تا_106|آیات 105 تا 106]]
  -[[nemoone:نساء:آیات_107_تا_109|آیات 107 تا 109]]
  -[[nemoone:نساء:آیات_110_تا_112|آیات 110 تا 112]]
  -[[nemoone:نساء:آیه_113|آیه 113]]
  -[[nemoone:نساء:آیه_114|آیه 114]]
  -[[nemoone:نساء:آیه_115|آیه 115]]
  -[[nemoone:نساء:آیه_116|آیه 116]]
  -[[nemoone:نساء:آیات_117_تا_121|آیات 117 تا 121]]
  -[[nemoone:نساء:آیه_122|آیه 122]]
  -[[nemoone:نساء:آیات_123_تا_124|آیات 123 تا 124]]
  -[[nemoone:نساء:آیات_125_تا_126|آیات 125 تا 126]]
  -[[nemoone:نساء:آیه_127|آیه 127]]
  -[[nemoone:نساء:آیه_128|آیه 128]]
  -[[nemoone:نساء:آیات_129_تا_130|آیات 129 تا 130]]
  -[[nemoone:نساء:آیات_131_تا_134|آیات 131 تا 134]]
  -[[nemoone:نساء:آیه_135|آیه 135]]
  -[[nemoone:نساء:آیه_136|آیه 136]]
  -[[nemoone:نساء:آیات_137_تا_139|آیات 137 تا 139]]
  -[[nemoone:نساء:آیه_140|آیه 140]]
  -[[nemoone:نساء:آیه_141|آیه 141]]
  -[[nemoone:نساء:آیات_142_تا_143|آیات 142 تا 143]]
  -[[nemoone:نساء:آیات_144_تا_146|آیات 144 تا 146]]
  -[[nemoone:نساء:آیه_147|آیه 147]]
  -[[nemoone:نساء:آیات_148_تا_149|آیات 148 تا 149]]
  -[[nemoone:نساء:آیات_150_تا_152|آیات 150 تا 152]]
  -[[nemoone:نساء:آیات_153_تا_154|آیات 153 تا 154]]
  -[[nemoone:نساء:آیات_155_تا_158|آیات 155 تا 158]]
  -[[nemoone:نساء:آیه_159|آیه 159]]
  -[[nemoone:نساء:آیات_160_تا_162|آیات 160 تا 162]]
  -[[nemoone:نساء:آیات_163_تا_166|آیات 163 تا 166]]
  -[[nemoone:نساء:آیات_167_تا_169|آیات 167 تا 169]]
  -[[nemoone:نساء:آیه_170|آیه 170]]
  -[[nemoone:نساء:آیه_171|آیه 171]]
  -[[nemoone:نساء:آیات_172_تا_173|آیات 172 تا 173]]
  -[[nemoone:نساء:آیات_174_تا_175|آیات 174 تا 175]]
  -[[nemoone:نساء:آیه_176|آیه 176]]