(21) سوره انبیاء این سوره در"مکه"نازل شده، و دارای 112 آیه است

اشاره

 (آغاز جزء هفدهم قرآن مجید) 

ص: 347

فضیلت سوره انبیاء

از پیامبر گرامی اسلام ص در فضیلت تلاوت این سوره چنین نقل شده:

من قرء سوره الانبیاء حاسبه اللّٰه حسابا یسیرا، و صافحه و سلم علیه کل نبی ذکر اسمه فی القرآن: "هر کس سوره انبیاء را بخواند خداوند حساب او را آسان می کند (و در محاسبه اعمالش روز قیامت سخت گیری نخواهد کرد) و هر پیامبری که نام او در قرآن ذکر شده با او مصافحه کرده و سلام می فرستد" (1) .

 (1) 

و از امام صادق ع می خوانیم:

من قرء سوره الانبیاء حبا لها کان کمن رافق النبیین اجمعین فی جنات النعیم، و کان مهیبا فی اعین الناس حیاه الدنیا: "هر کس سوره انبیاء را از روی عشق و علاقه بخواند، با همه پیامبران در باغهای پر نعمت بهشت، رفیق و همنشین می گردد، و در زندگی دنیا نیز در چشم مردم پر ابهت خواهد بود) (2) .

 (2) 

جمله"حبا لها" (از روی عشق و علاقه به این سوره) در واقع کلیدی است برای فهم معنی روایاتی که در زمینه فضیلت سوره های قرآن به ما رسیده، یعنی هدف تنها تلاوت و خواندن الفاظ نیست، بلکه عشق به محتوی است و مسلما عشق به محتوی بدون عمل معنی ندارد و اگر کسی چنین ادعایی کند که من عاشق فلان سوره ام، اما عملش بر ضد مفاهیم آن باشد دروغ می گوید.

بارها گفته ایم قرآن کتاب عقیده و عمل است و خواندن مقدمه ای است برای اندیشیدن، و اندیشیدن مقدمه ای است برای ایمان و عمل!.

***

ص: 348



1- 1) تفسیر نور الثقلین صفحه 412. 

2- 2) تفسیر نور الثقلین صفحه 412. 

محتوای سوره

1-این سوره چنان که از نامش پیدا است، سوره پیامبران است، چرا که نام شانزده پیامبر، بعضی، با ذکر فرازهایی از حالاتشان و بعضی تنها به صورت اشاره در این سوره آمده است (موسی-هارون-ابراهیم-لوط-اسحاق- یعقوب-نوح-داود-سلیمان-ایوب-اسماعیل-ادریس-ذا الکفل-ذا النون (یونس) -زکریا و یحیی ع) . بنا بر این تکیه بحثهای مهم این سوره بر روی برنامه های انبیاء است. علاوه بر اینها پیامبران دیگری هستند که نامشان صریحا در این سوره برده نشده ولی پیرامون آنها سخنی آمده است (مانند پیامبر اسلام ص و حضرت مسیح) . 2-از این گذشته ویژگی سوره های"مکی"که از عقائد دینی، مخصوصا از مبدء و معاد سخن می گوید، کاملا در این سوره منعکس است. 3-در این سوره از وحدت خالق و اینکه جز او معبود و آفریدگاری نیست و نیز از آفرینش جهان بر اساس هدف و برنامه، و وحدت قوانین حاکم بر این عالم و همچنین وحدت سرچشمه حیات و هستی، و نیز وحدت موجودات در برنامه فنا و مرگ، بحث به میان آمده است. 4-بخش دیگری از این سوره، از پیروزی حق بر باطل، توحید بر شرک و لشکریان عدل و داد بر جنود ابلیس، سخن گفته شده است. 5-جالب اینکه این سوره با هشدارهای شدید نسبت به مردم غافل و بیخبر از حساب و کتاب آغاز شده، و پایان آن نیز با هشدارهای دیگری در این زمینه تکمیل می گردد. پیامبرانی که نامشان در این سوره آمده بعضا بیان زندگی و برنامه های مشروحشان در سوره های دیگر ذکر شده است ولی در این سوره بیشتر روی این بخش از حالات انبیاء تکیه شده که آنها هنگامی که در تنگناهای سخت گرفتار می شدند چگونه دست توسل به دامان لطف حق می زدند و چگونه خداوند این بن بستها را بر آنها می گشود و از طوفان و گرداب نجاتشان می بخشید. "ابراهیم"به هنگامی که در آتش نمرود گرفتار شد. "یونس"هنگامی که در شکم ماهی فرو رفت. "زکریا"هنگامی که آفتاب عمر خود را نزدیک به غروب دید ولی جانشینی نداشت که برنامه هایش را تکمیل کند. و همچنین سایر پیامبران به هنگام گرفتاری در طوفانهای سخت.

ص: 349

از پیامبر گرامی اسلام ص در فضیلت تلاوت این سوره چنین نقل شده:

من قرء سوره الانبیاء حاسبه اللّٰه حسابا یسیرا، و صافحه و سلم علیه کل نبی ذکر اسمه فی القرآن: "هر کس سوره انبیاء را بخواند خداوند حساب او را آسان می کند (و در محاسبه اعمالش روز قیامت سخت گیری نخواهد کرد) و هر پیامبری که نام او در قرآن ذکر شده با او مصافحه کرده و سلام می فرستد" 1.

و از امام صادق ع می خوانیم:

من قرء سوره الانبیاء حبا لها کان کمن رافق النبیین اجمعین فی جنات النعیم، و کان مهیبا فی اعین الناس حیاه الدنیا: "هر کس سوره انبیاء را از روی عشق و علاقه بخواند، با همه پیامبران در باغهای پر نعمت بهشت، رفیق و همنشین می گردد، و در زندگی دنیا نیز در چشم مردم پر ابهت خواهد بود) 2.

جمله"حبا لها" (از روی عشق و علاقه به این سوره) در واقع کلیدی است برای فهم معنی روایاتی که در زمینه فضیلت سوره های قرآن به ما رسیده، یعنی هدف تنها تلاوت و خواندن الفاظ نیست، بلکه عشق به محتوی است و مسلما عشق به محتوی بدون عمل معنی ندارد و اگر کسی چنین ادعایی کند که من عاشق فلان سوره ام، اما عملش بر ضد مفاهیم آن باشد دروغ می گوید.

بارها گفته ایم قرآن کتاب عقیده و عمل است و خواندن مقدمه ای است برای اندیشیدن، و اندیشیدن مقدمه ای است برای ایمان و عمل!.

***

ص: 


  -[[nemoone:انبیاء:آیات_1_تا_5|آیات 1 تا 5]]
  -[[nemoone:انبیاء:آیات_6_تا_10|آیات 6 تا 10]]
  -[[nemoone:انبیاء:آیات_11_تا_15|آیات 11 تا 15]]
  -[[nemoone:انبیاء:آیات_16_تا_18|آیات 16 تا 18]]
  -[[nemoone:انبیاء:آیات_19_تا_25|آیات 19 تا 25]]
  -[[nemoone:انبیاء:آیات_26_تا_29|آیات 26 تا 29]]
  -[[nemoone:انبیاء:آیات_30_تا_33|آیات 30 تا 33]]
  -[[nemoone:انبیاء:آیات_34_تا_35|آیات 34 تا 35]]
  -[[nemoone:انبیاء:آیات_36_تا_40|آیات 36 تا 40]]
  -[[nemoone:انبیاء:آیات_41_تا_45|آیات 41 تا 45]]
  -[[nemoone:انبیاء:آیات_46_تا_47|آیات 46 تا 47]]
  -[[nemoone:انبیاء:آیات_48_تا_50|آیات 48 تا 50]]
  -[[nemoone:انبیاء:آیات_51_تا_58|آیات 51 تا 58]]
  -[[nemoone:انبیاء:آیات_59_تا_67|آیات 59 تا 67]]
  -[[nemoone:انبیاء:آیات_68_تا_70|آیات 68 تا 70]]
  -[[nemoone:انبیاء:آیات_71_تا_73|آیات 71 تا 73]]
  -[[nemoone:انبیاء:آیات_74_تا_75|آیات 74 تا 75]]
  -[[nemoone:انبیاء:آیات_76_تا_77|آیات 76 تا 77]]
  -[[nemoone:انبیاء:آیات_78_تا_80|آیات 78 تا 80]]
  -[[nemoone:انبیاء:آیات_81_تا_82|آیات 81 تا 82]]
  -[[nemoone:انبیاء:آیات_83_تا_84|آیات 83 تا 84]]
  -[[nemoone:انبیاء:آیات_85_تا_86|آیات 85 تا 86]]
  -[[nemoone:انبیاء:آیات_87_تا_88|آیات 87 تا 88]]
  -[[nemoone:انبیاء:آیات_89_تا_90|آیات 89 تا 90]]
  -[[nemoone:انبیاء:آیه_91|آیه 91]]
  -[[nemoone:انبیاء:آیات_92_تا_94|آیات 92 تا 94]]
  -[[nemoone:انبیاء:آیات_95_تا_97|آیات 95 تا 97]]
  -[[nemoone:انبیاء:آیات_98_تا_103|آیات 98 تا 103]]
  -[[nemoone:انبیاء:آیه_104|آیه 104]]
  -[[nemoone:انبیاء:آیات_105_تا_106|آیات 105 تا 106]]
  -[[nemoone:انبیاء:آیات_107_تا_112|آیات 107 تا 112]]